"W momencie, gdy w życiu muzyka pojawia się showbiznes, zespół zaczyna poruszać się w obrębię wytwórni, ?mejdżersów?, itd. Wiadomo, że widzą oni w danej formacji pieniądze, które na niej zarobią. Zaczynają się sugestie typu: ?pozbądź się tego, to będzie lepiej, graj tak, a będzie lepiej?. Uwierz mi, wcale nie będzie lepiej. Będzie gorzej. Nagle może się np. okazać, że zdaniem danej wytwórni perkusista jest za słaby i trzeba go zmienić. Rozbijają ci ekipę i wszystko ?szlag trafia?. Przestaje być kolorowo. Chcesz za wszelką cenę zrobić karierę, to go zmienisz"

Jak sądzisz, czy zjawisko showbiznesu, które wdziera się w życie początkującego muzyka hamuje czy przyspiesza jego rozwój?

Generalnie jest tak, że doświadczenie pomaga. Więc im wcześniej w to wejdziesz, tym prędzej osiągniesz sukces, albo wylecisz w kosmos. Można się wiele lat oszukiwać grając gdzieś na off`ie, plącząc po masowych spendach, nie ocierając o karierę, trzymając się z chłopakami z bandu i dobrze się czując. Ale w momencie, gdy przyjdzie czas na obcowanie z showbiznesem okaże się, że wykonawca jest na to zupełnie nieprzygotowany.

Czyli lepiej ?wgryźć? się w tę machinę jak najszybciej?

Spotkanie z showbiznesem przez zbyt młodych, niegotowych jeszcze na to ludzi może spowodować, że nie wytrzymają presji, w wyniku czego ich zespół się rozpadnie. Więc czasami lepiej siedzieć z boku, grać swoje i nie ulegać zbytnio naciskom, bo może okazać się, że pod różnymi wpływami wywalisz kumpla z kapeli i zacznie się rozkład.

Dlaczego miałbym usunąć kogoś z zespołu?

W momencie, gdy w życiu muzyka pojawia się showbiznes, zespół zaczyna poruszać się w obrębię wytwórni, ?mejdżersów?, itd. Wiadomo, że widzą oni w danej formacji pieniądze, które na niej zarobią. Zaczynają się sugestie typu: ?pozbądź się tego, to będzie lepiej, graj tak, a będzie lepiej?. Uwierz mi, wcale nie będzie lepiej. Będzie gorzej. Nagle może się np. okazać, że zdaniem danej wytwórni perkusista jest za słaby i trzeba go zmienić. Rozbijają ci ekipę i wszystko ?szlag trafia?. Przestaje być kolorowo. Chcesz za wszelką cenę zrobić karierę, to go zmienisz.

Trochę to wszystko skomplikowane...

Bo nie ma właściwie rady na to, kiedy w to wejść, czy lepiej wcześniej, czy później. Najważniejsze jednak, by nie ulegać zewnętrznym naciskom, bo można z dobrze zapowiadającego się muzyka zmienić się w dobrze zapowiadającą się marionetkę. Trzeba grać ?pod siebie?, a nie pod dyktando wydawców.

Miałeś kiedyś taki przypadek?

Padały w moim kierunku zdania typu: ?...po co ci ten Homo Twist, załóż zespół z klawiszami, będziesz miał wszystkiego po pachy...?. Czasem trzeba się uprzeć.

Jak oceniasz polski rynek muzyczny ostatnich lat?

Wiesz, ja w pewnym sensie kształtuję ten rynek, więc nie będę po nim wyłącznie ?jechał?. Przyznam jednak, że jest on szczątkowy. To, co się dzieje w Warszawie mało mnie obchodzi, ponieważ staram się robić swoje. Nie siedzę w warszawce i nie grzebię się w sytuacjach, w jakich grzebie się rynek. Jestem pewną częścią showbiznesu i to ja wykorzystuję go dla swoich celów, a nie na odwrót.

Taki stan rzeczy jest pożądany przez wielu młodych muzyków. Jednak wielokrotnie podkreślają oni, że rynek jest dla nich niedostępny, że ciężko wydać im płytę itd. Co Twoim zdaniem powinni zrobić z tym ?fantem??

Uczyć się od hip hopu. Zespoły z tego gatunku zbierają się, zakładają własne wytwórnie i za własne pieniądze wydają płyty. ?Mejdżersi? nie chcą hip hop`u poza np. 18L. Znaczna część tego gatunku wydaje się sama i dobrze na tym wychodzi. Moim zdaniem, tak też powinny robić inne kapele. Poza tym zespoły muszą być konsekwentne w swoich działaniach. Konsekwencja powoduje sukces, bez niej go nie ma.

Gdybyś tak miał zaczynać dziś wszystko od nowa. Jak odnalazłbyś się w realiach rodzimego rynku muzycznego?

Nie chciałbym być teraz na miejscu tych młodych ludzi. Pamiętam taki okres, gdy muzykom na rynku było trochę łatwiej. Było to w czasach, kiedy w naszym kraju powstawały wytwórnie płytowe i szukały artystów. Wtedy właśnie Homo Twist podpisał kontrakt. W tej chwili jest inaczej, bo wytwórnie mają więcej ofert niż mogą wydać. Co bym zrobił na ich miejscu? Ponownie zacząłbym od gry na ulicy. Niech i te zespoły idą na ulicę. Muszą zdobywać doświadczenie, bo trzeba się co najmniej tysiąc razy pomylić, żeby wykonać perfekcyjny koncert. Ulica jest do tego dobrym miejscem.

Czyli ? generalnie - gra na ulicy pomogła Ci w adaptacji na profesjonalnej scenie...

Dzięki temu nie byłem zbytnio zastraszony późniejszymi występami na koncertach. Miałem już spore doświadczenie z widownią uliczną, więc wiedziałem mniej więcej o co chodzi. Można powiedzieć, że w dalszych etapach mojej działalności zamieniłem tylko chodnik na scenę. Resztę już miałem za sobą. Po prostu wiedziałem, co zrobić, żeby publika się mną zainteresowała. Wiesz, na koncercie oni są jakby a priori zainteresowani, bo kupili bilet. Na ulicy musisz kombinować. Więc można powiedzieć, że jest to dobry trening.

Co zrobić, by zainteresowanie przechodniów i generalnie publiczności skupiło się na artyście?

Do ludzi trzeba mówić... Ludzkim językiem najlepiej... Musisz do nich wyjść i powiedzieć: ?dzień dobry?, albo ?cześć, jestem ten i ten, robię to i to, albo was to interesuje, to wtedy zostańcie, a jak to was nie interesuje, to spi***** gdzie pieprz rośnie?. Tak... Trzeba mówić do ludzi.

Pewien epizod w swoim życiu spędziłeś w więzieniu. Powiedz, czy tamten okres wpłynął w jakiś sposób na kształt Twojej twórczości?

W więzieniu postanowiłem, że będę grać ciężką muzykę. Wcześniej wykonywałem głównie poezję śpiewaną z akompaniamentem gitary akustycznej, ale ?za kratami? pracowałem na prasie hydraulicznej i na prasach mimośrodowych, które mają bardzo duży nacisk i wydają dźwięk przypominający stopę perkusyjną. Ale tak ciężkiej i głośnej stopy nigdy wcześniej, czy później już nie słyszałem. To zainspirowało mnie do tworzenia mocnych kawałków. W pewien sposób mnie to ukształtowało, bo jestem wrażliwym poetą, który miał epizod z prasami.

Czyli to, co słyszymy np. w utworze pt. ?Portfel ojca?...

... to jest prasa hydrauliczna ze Stargardu Szczecińskiego. (śmiech)

Dziękuję za rozmowę

Wywiad przeprowadził: Sławomir Rapior

Znani dla FZ